Salony medyczne Life+

Dla zarejestrowanych

Rehabilitacja po endoprotezie stawu biodrowego

mgr Bartłomiej Szczuka,
Absolwent AWF Kraków,
certyfikowany terapeuta
terapii manualnej
wg Briana Mulligana,
pracownik Szpitala Jana
Pawła II w Krakowie.

 

 Wiele osób wraz z wiekiem zaczyna odczuwać dolegliwości pochodzące od stawu biodrowego, często są to bóle związane z chwilowym przeciążeniem narządu ruchu np. po intensywnym długim spacerze lub nawet pracy w ogrodzie. W większości przypadków z pomocą może przyjść fizjoterapia i farmakologia, zdarza się jednak, że ból nie ustępuje pod wpływem leczenia, z czasem nasila się, a ruchomość w stawie zmniejsza się. W tym przypadku możemy mówić o bólu, który występuję w przebiegu choroby zwyrodnieniowej, a jest on spowodowany stopniowym wycieraniem i zużywaniem się chrząstki stawowej stawu biodrowego. Jest on stawem kulistym panewkowym, a jego głównymi elementami składowymi są: głowa kości udowej i panewka kości miednicznej oraz obrąbek stawowy. Choroba zwyrodnieniowa prowadzi do zniszczenia powierzchni chrzęstnych znajdujących się na głowie kości udowej i panewce.

Nieosłonięte fragmenty kostne podczas ruchu trą o siebie powodując ból, zesztywnienie i ograniczenie ruchomości. W skrajnych przypadkach dolegliwości są tak duże, że uniemożliwiają swobodne poruszanie się i wykonywanie podstawowych czynności. W takim przypadku pacjenci najczęściej poddawani są zabiegowi wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego. Większość endoprotez składa się z trzech elementów: panewki, głowy, trzpienia. Można też spotkać endoprotezy połowicze składające się z samego trzpienia i główki, bez panewki. Ze względu na technikę operacyjną jaką umieszczana jest endoproteza, możemy je podzielić na: cementowe i bezcementowe. Pierwsza metoda polega na osadzeniu trzpienia i panewki na specjalnym cemencie kostnym – jest ona stosowana u pacjentów powyżej 65 roku życia. Druga technika wymaga użycia specjalnej endoprotezy o porowatej powierzchni trzpienia i panewki, która umożliwia wrośnięcie tkanki kostnej w ich strukturę. Jest to technika częściej stosowana u młodszych pacjentów, obie metody posiadają swoje wady i zalety. Pomimo tego, że rehabilitacja rozpoczyna się już następnego dnia po zabiegu, bardzo ważne okazuje się jak najlepsze przygotowanie pod względem fizycznym, w którym powinien pomagać fizjoterapeuta. Ułatwi to późniejszą terapię i przyspieszy czas powrotu do zdrowia. Już w pierwszym dniu po operacji w zależności od decyzji lekarza pacjent może wstawać z łóżka z pomocą fizjoterapeuty i częściowo obciążać operowaną kończynę. Kolejne dni przynoszą naukę toalety i samodzielnego poruszania się, z wykorzystaniem balkonika lub kul.

Bardzo ważne jest, by przestrzegać zasad które zapobiegają zwichnięciu protezy:

  • unikać krzyżowania nóg, przywodzenia i rotowania do wewnątrz operowanej nogi
  • przestrzegać zasady 90° – czyli nie zginać nogi z stawie biodrowym powyżej 90°
  • nie siadać na zbyt niskich krzesłach, sofach
  • unikać wykonywania pełnych przysiadów

Przed powrotem do domu warto zaopatrzyć się w:

  • kule lub balkonik,
  • specjalną matę antypoślizgową ,
  • krzesełko pod prysznic lub ławkę montowaną do brzegów wanny,
  • nakładkę podwyższającą na deskę klozetową,
  • do zakładania butów przyda się długa łyżka.

Należy bezwzględnie usunąć z pomieszczeń, po których chory będzie się poruszał, dywaniki, chodniczki, a brzegi dużych dywanów okleić taśmą malarską. Istotną sprawą jest umiejętność wsiadania i wysiadania z samochodu w sposób bezpieczny dla protezy o czym zapewne poinformuje fizjoterapeuta. Najlepszym miejscem do podróży jest przedni fotel pasażera przesunięty do tyłu jak najdalej to możliwe. Można użyć poduszki w celu podwyższenia siedzenia. Najlepiej spać na plecach lub na zdrowym boku z poduszką pomiędzy kolanami (przez pierwsze 6 tygodni). Pływanie jest dozwolone po całkowitym zagojeniu się ran pooperacyjnych i po konsultacji z fizjoterapeutą. O powrocie do pracy decyduje lekarz na wizycie kontrolnej, jest to uzależnione od stanu zdrowia i charakteru wykonywanej pracy. Rekreacyjną aktywność fizyczną (truchty, tenis) można zacząć najwcześniej po upływie 3 miesięcy.

 

 

mgr Bartłomiej Szczuka