Salony medyczne Life+

Dla zarejestrowanych

Alergia u dzieci – porady na wiosnę i lato

Jadwiga Stępień, Lekarz SpecjalistaChorób Dzieci, Absolwentka Wydziału

Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, 15-letnie
doświadczenie w pracy z dziećmi na oddziałach szpitalnych, w tym na
oddziale pediatrii i zakaźnym dziecięcym. Obecnie pracuje jako lekarz pediatra POZ.
Zainteresowania zawodowe: choroby alergiczne wieku dziecięcego oraz
diagnostyka obrazowa USG dzieci.

 

 

 

O alergii mówi się, iż należy do „chorób cywilizacyjnych” XX i XXI wieku. Istotą alergii jest nadmierna, nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego organizmu na występujące 

w środowisku substancje zwane alergenami, które u osób zdrowych nie wywołują żadnych oznak uczulenia. W Polsce alergię najczęściej wywołują alergeny zawarte w:

  • pyłkach roślin (np. drzew, traw, zarodniki pleśni)
  • pokarmach (np. cytrusach, mleku krowim, jajach, rybach, orzechach)
  • organizmach zwierząt (sierści kota czy psa, jadzie pszczół, roztoczach kurzu domowego)

Co ciekawe, chory uczulony na alergeny pyłków roślinnych (np. brzozy) może jednocześnie reagować na przypominające je alergeny pokarmów (np. jabłka), co nosi nazwę reakcji
krzyżowych. Choroby alergiczne stwierdzano o wiele częściej w miastach. W zależności od wieku alergiczny nieżyt nosa występował u około 22—25% osób, astma u 9—11%, pokrzywka u 5—8%, atopowe zapalenie skóry u 4—9%, a alergia pokarmowa u 5—13%.To, czy dana osoba zachoruje na alergię i na co będzie uczulona, zależy od genów, które otrzymała od swoich przodków. Alergię przekazuje nie jeden, lecz co najmniej kilkadziesiąt genów. Jeśli jedno z rodziców jest obciążone alergią, ryzyko wystąpienia tej choroby u potomstwa wynosi 40%, jeśli natomiast oboje – aż 60%. Jak dotąd jednak nie udało się ustalić, jak uniknąć zachorowania na alergię. Na pewno nie powinno się palić w ciąży i po urodzeniu się dziecka, ponieważ wiadomo, że zwiększa to ryzyko wystąpienia u niego alergii. Ochronny wpływ może mieć karmienie piersią niemowlęcia do 4. – 6. miesiąca życia i ostrożne wprowadzanie do jego diety nowych pokarmów po 6. miesiącu życia.
Wyniki badań nad zastosowaniem probiotyków (tzw. dobrych bakterii zawartych w produktach mlecznych) w diecie czy unikania kontaktu z alergenami zwierząt we wczesnym dzieciństwie (np. kota) jako metod zapobiegających alergii są sprzeczne. Jedną z cech alergii jest zmienność jej obrazu wraz z wiekiem chorego. Do ujawnienia się alergii dochodzi zazwyczaj już we wczesnym dzieciństwie. U niemowlęcia przejawia się ona najczęściej jako alergia pokarmowa, np. na białka mleka krowiego, następnie jako wyprysk atopowy, a u starszych dzieci jako astma oskrzelowa i alergiczny nieżyt nosa (naukowcy nazywają to zjawisko „marszem alergicznym. Od lat 80. XX wieku odnotowuje się zauważalne zwiększenie częstości występowania chorób alergicznych. Być może przyczyną jest rozpowszechnienie nałogu palenia papierosów oraz narastające zanieczyszczenie środowiska, zwłaszcza substancjami chemicznymi i cząsteczkami spalin silników samochodowych. Popularnym wśród naukowców wytłumaczeniem zwiększenia częstości występowania alergii jest zmniejszenie częstości występowania zakażeń dzięki poprawie higieny oraz wprowadzeniu szczepień i antybiotyków (tzw. teoria higieniczna) Wiosna i lato to okres w którym ujawniają się objawy chorobowe u osób uczulonych na pyłki drzew, traw, chwastów. Typowe objawy alergicznego nieżytu nosa, zapalenia spojówek to: katar, kichanie, świąd nosa, wodnisty wyciek, blokada nosa, zaczerwienienie i swędzenie spojówek. Ważne jest odpowiednio wczesne wdrożenie leczenia by zapobiec pogorszeniu funkcjonowania i zaburzeniom koncentracji chorego, związanych z uciążliwością w/w objawów. Obecnie dysponujemy nowoczesnymi, bezpiecznymi lekami kontrolującymi chorobę, a po konsultacji z alergologiem można zastosować z dobrym efektem immunoterapię swoistą – tzw „odczulanie”. 

Porady dla osób cierpiących na alergie sezonowe 

Unikanie kontaktu z alergenami pyłków roślin jest trudne z uwagi na ich „wszędobylskość”. Można jednak próbować stosować się do następujących zamieszczonych poniżej ogólnych wskazówek dla osób cierpiących na choroby związane z uczuleniem na pyłki:

  • W okresie pylenia unikaj wycieczek do lasu oraz na wieś, gdzie stężenie pyłku jest często bardzo duże. Staraj się planować podróże, uwzględniając komunikaty o stężeniu pyłków. Nie koś trawy, unikaj świeżo skoszonych trawników, nad którymi unoszą się pyłki.
  • Staraj się przebywać w pomieszczeniach zamkniętych, gdy stężenie pyłków w powietrzu jest największe, czyli w dni gorące, suche lub wietrzne w okresie pylenia.
  • Ogranicz poranną aktywność fi zyczną na świeżym powietrzu – o tej porze stężenie pyłków w powietrzu jest największe.
  • Wychodź na spacery w trakcie deszczu lub zaraz po silnym deszczu – wówczas stężenie pyłków w powietrzu jest najmniejsze, gdyż deszcz usuwa je z atmosfery.
  • W okresie pylenia spędzaj wakacje w miejscach, gdzie stężenie pyłków jest najmniejsze (np. wysoko w górach lub nad morzem).Chroń oczy okularami. Stanowią one swego rodzaju ochronę oczu przed pyłkami.
  • Po przyjściu do domu spłukuj pyłki z całego ciała, zwłaszcza w dni, gdy ich stężenie w powietrzu jest największe. Podrażnienie oczu łagodzą zimne okłady, przepłukiwanie jałową solą fizjologiczną.
  • W okresie dużego stężenia pyłków zamykaj okna w domu, szczególnie w godzinach nocnych i porannych, a także w gorące, suche lub wietrzne dni. Mieszkanie wietrz po deszczu, gdy stężenie pyłków jest najmniejsze.
  • W domu używaj filtrów powietrza typu HEPA. Oczyszczają one powietrze z unoszących się w nim cząsteczek, w tym z alergenów.
  • W trakcie podróży samochodem lub pociągiem nie otwieraj okien. 
  • Regularnie słuchaj komunikatów o aktualnych stężeniach i opadzie pyłków roślin.
  • Unikaj pokarmów reagujących krzyżowo z pyłkami roślin (np. u osób uczulonych na pyłek brzozy mogą występować objawy reakcji alergicznej po spożyciu selera, marchwi,
    jabłek i wiśni).